ดร. วิภารัตน์ ดีอ่อง

ศิษย์เก่าคณะสังคมศาสตร์
ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

      ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ได้แสดงบทบาทผู้นำในการบริหารจัดการและปฏิรูประบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศไทยอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเป็นผู้ขับเคลื่อนภารกิจของ วช. ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
      ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรม (PMU) หลักของประเทศ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและแก้ไขปัญหาสำคัญทางสังคมและเศรษฐกิจตามยุทธศาสตร์ชาติ
      การบริหารจัดการทุนวิจัย ยุทธศาสตร์ชาติ และความร่วมมือระดับสากลในการบริหารจัดการทุนวิจัย ดร.วิภารัตน์ ได้วางระบบและจัดสรรงบประมาณครอบคลุมยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศ โดยเฉพาะการยกระดับสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน และการพัฒนากำลังคนและสถาบันด้าน อววน. พร้อมทั้งผลักดันความร่วมมือวิจัยระหว่างประเทศกับองค์กรชั้นนำ เช่น JSPS (ญี่ปุ่น), NSFC (จีน), DFG (เยอรมนี), Newton Fund (สหราชอาณาจักร), NRF (เกาหลีใต้) และ ICSSR (อินเดีย) นอกจากนี้ ยังสร้างเวทีวิจัยระดับชาติ เช่น มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ (Thailand Research Expo) และงานวันนักประดิษฐ์ ควบคู่กับการส่งเสริมและนำผลงานสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมของไทยไปสร้างชื่อเสียงบนเวทีประกวดระดับนานาชาติในสวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี จีน เกาหลีใต้ และมาเลเซีย
      การผลักดันงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์และการลดความเหลื่อมล้ำ ดร.วิภารัตน์ ได้พัฒนารูปแบบการทำงานเชิงรุกตามโมเดล Quadruple Helix โดยเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และภาคชุมชน โดยได้บูรณาการร่วมกับหน่วยงานระดับชาติ เช่น กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ในการนำนวัตกรรมไปพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้พิการ , กองอำนวยการรักษาความมั่นคงในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) , กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานพันธมิตรอีกหลายแห่ง ส่งผลให้เกิดการขยายผลการใช้นวัตกรรมพร้อมใช้ในชุมชนท้องถิ่นมากกว่า 1,000 พื้นที่ทั่วประเทศ ช่วยสร้างรายได้ พัฒนาคุณภาพชีวิต และลดความเหลื่อมล้ำในสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้เฉพาะทาง ทั้งศูนย์จัดการความรู้และถ่ายทอดผลงานวิจัย ศูนย์เกษตรวิถีเมืองตามแนวคิด BCG และศูนย์พัฒนาสิ่งประดิษฐ์เพื่ออนาคตและความยั่งยืน
      การพัฒนากำลังคน สารสนเทศวิจัย และมาตรฐานการวิจัย ในมิติการพัฒนาบุคลากร ดร.วิภารัตน์ ได้วางโครงสร้างสนับสนุนเส้นทางอาชีพนักวิจัย (Career Path) ครอบคลุมตั้งแต่นักวิจัยรุ่นเยาว์ นักวิจัยรุ่นใหม่ นักวิจัยรุ่นกลาง จนถึงนักวิจัยอาวุโส รวมถึงขับเคลื่อนโครงการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) ร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ในด้านระบบข้อมูล ได้ดูแลและพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (NRIIS) เพื่อเป็นศูนย์กลางฐานข้อมูลวิจัยของประเทศ จนได้รับรางวัลรัฐบาลดิจิทัล รางวัลเลิศรัฐ รางวัลธรรมาภิบาลข้อมูล และรางวัลศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐอย่างต่อเนื่องระหว่างปี 2563–2567 ตลอดจนร่วมขับเคลื่อนมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ และเครื่องมือประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยี (TRL) ตามเกณฑ์สากล
      การบริหารงานวิจัยในภาวะวิกฤต ในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรค COVID-19 ดร.วิภารัตน์ ได้ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการด้านนวัตกรรมทางการแพทย์ และวิจัยและนวัตกรรม ของศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (ศบค.) โดยบริหารจัดการและสนับสนุนงานวิจัย นวัตกรรมทางการแพทย์ และความรู้ด้านสาธารณสุขในการป้องกันและรับมือวิกฤตการณ์ของประเทศอย่างทันท่วงที
    


      

บทความนี้ถูกเรียบเรียงเมื่อปี พ.ศ. 2567